Amerika Birleşik Devletleri’nde teknoloji dünyasını yakından ilgilendiren yeni yasal düzenlemeler gündemde. Ülkenin Kaliforniya, Colorado ve Illinois eyaletleri, bilgisayar ve mobil işletim sistemlerinin kullanıcıların yaşlarını doğrulamalarını zorunlu kılacak yasaları hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bu düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte, Windows, macOS, Android ve hatta açık kaynaklı Linux gibi sistemlerin dahi kurulum aşamasında kullanıcılara yaşlarını sorması ve bu bilgiyi biyometrik veriler veya kimlik bilgileri gibi yöntemlerle doğrulamalarını talep etmesi bekleniyor.
Bu üç eyaletin attığı adımlar, sürecin yalnızca ilk basamağı olarak değerlendiriliyor. ABD genelini kapsayacak federal yasaların da şimdiden tartışılmaya başlandığı belirtiliyor. Ayrıca, benzer uygulamaların daha önce de olduğu gibi, zamanla ABD sınırlarının ötesine geçerek küresel çapta yaygınlaşabileceği öngörülüyor.
Bu kapsamdaki en somut örneklerden biri, Kaliforniya’da kabul edilen Dijital Yaş Doğrulama Yasası. Bu yasa, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek ve Windows, macOS, Android, ChromeOS gibi kapalı kaynaklı işletim sistemlerinin cihaz kurulumu sırasında kullanıcıların yaşlarını sorgulamasını zorunlu kılacak. Sistemin işleyişine göre, işletim sistemi seviyesinde alınan bu yaş bilgisi, daha sonra yüklenecek uygulamalar tarafından otomatik olarak kullanılabilecek. Bu sayede her uygulamanın ayrı ayrı yaş doğrulaması yapma ihtiyacı ortadan kalkacak.
Kaliforniya’daki yasanın ilk hali, kullanıcıların sadece yaşlarını beyan etmelerini yeterli görüyor; henüz kimlik belgesi yükleme veya yüz taraması gibi katı zorunluluklar içermiyor. Ancak sivil haklar savunucusu Electronic Frontier Foundation (EFF) gibi kuruluşlar, ilerleyen süreçte durumun farklı bir boyut kazanabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. EFF’in hukuk direktör yardımcısı Aaron Mackey, Apple, Google ve Microsoft gibi büyük teknoloji şirketlerinin, yanlış yaş beyanlarından doğabilecek olası sorumluluklardan kaçınmak amacıyla, yasanın belirlediği minimum şartların ötesine geçebileceğini belirtiyor. Mackey’ye göre, bu durum yüz taraması veya kimlik okutma gibi yöntemlerin fiilen zorunlu hale gelmesine yol açabilir.
Bu yeni sistemin sorunsuz bir şekilde çalışabilmesi için işletim sistemlerinin, uygulamalarla yaş bilgisini paylaşabilecek standartlaştırılmış uygulama programlama arayüzlerine (API’ler) ihtiyacı bulunuyor. Böylece kullanıcıların doğum tarihi veya kimlik bilgileri her uygulamaya ayrı ayrı verilmek yerine, uygulamalar işletim sistemine bir istek göndererek kullanıcının hangi yaş grubunda olduğunu öğrenebilecekler.
Teknoloji devleri de bu yönde adımlar atmış durumda. Apple, iOS ve macOS platformları için ‘Declared Age Range API’ını sunarken, Google Play üzerinden çalışan uygulamalar için ‘Play Age Signals API’ını geliştiriyor. Microsoft ise Windows 11 işletim sistemine ‘Windows Age API’ını entegre ediyor. Bu API’lar sayesinde, işletim sistemi düzeyinde toplanan yaş bilgileri, uygulamaların kullanabileceği standart bir sinyale dönüştürülebilecek.
Her ne kadar bu gelişmeler şimdilik ABD’deki belirli eyaletlerle sınırlı kalsa da, son dönemde benzer uygulamaların gösterdiği yayılma eğilimi dikkate alındığında, bu tür yaş doğrulama zorunluluklarının yakın zamanda ABD dışındaki ülkelere, özellikle Avrupa’ya da sıçraması bekleniyor. Kullanıcılar için bilgisayar ve internet deneyiminin geleceğini şekillendirecek bu düzenlemelerin, kişisel gizlilik ve veri güvenliği açısından da önemli tartışmaları beraberinde getirmesi muhtemel görünüyor.