Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), eylül ayına ilişkin güncel ekonomik verileri kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçları, imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1982 iş yerinin kapsamlı yanıtlarının derlenmesiyle hazırlandı. Sektördeki güven düzeyini yansıtan mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi, eylül ayında önceki döneme göre 0,1 puanlık bir artışla 102,5 seviyesine yükseldi. Bu artış, reel kesimde geleceğe yönelik beklentilerde sınırlı da olsa olumlu bir değişime işaret etti.
Endeksi oluşturan ve iş dünyasının farklı beklentilerini yansıtan anket sorularına ait yayılma endeksleri detaylıca incelendiğinde, bazı faktörlerin genel güven endeksini olumlu yönde etkilediği, bazılarının ise endeks üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturduğu belirlendi. Reel kesimdeki genel gidişata ilişkin değerlendirmeler, mevcut toplam sipariş miktarları, önümüzdeki üç aylık süreçteki toplam istihdam beklentileri ve son üç aylık dönemdeki toplam sipariş miktarına yönelik algılar, endeksin yükselişine katkı sağlayan temel unsurlar oldu. Buna karşılık, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı beklentileri, mevcut mamul mal stoklarının düzeyi, sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin öngörüler ve önümüzdeki çeyrekteki üretim hacmine yönelik tahminler, endeksin artışını frenleyerek düşüş yönünde bir etki yarattı.
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi’ne bakıldığında ise eylül ayında bir önceki aya göre 0,8 puanlık bir azalışla 102 seviyesinde kayda geçti. Son üç aylık döneme yönelik işletme değerlendirmeleri, imalat sanayisinde çeşitli eğilimlerin izlendiğini ortaya koydu. Üretim hacminde artış bildirenlerin oranı bir önceki aya göre güçlenirken, iç piyasa sipariş miktarında yaşanan azalış eğilimi yerini artış bildirenlerin baskın olduğu bir duruma bıraktı. Ancak, ihracat sipariş miktarında gözlemlenen artış beklentisi yerini azalış yönlü bir seyre dönüştürdü. Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki kanaatlerin zayıflaması dikkat çekerken, mevcut mamul mal stok seviyesinin mevsim normallerinin üzerinde olduğu yönündeki değerlendirmelerin ise güçlenmesi, sektördeki arz-talep dengesine dair ipuçları verdi.
Gelecek üç aylık döneme ilişkin beklentilere bakıldığında, üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış bekleyenlerin lehine olan eğilimde bir zayıflama gözlendi. Buna karşın, iç piyasa sipariş miktarında artış beklentisi taşıyanların oranı ise belirgin bir şekilde güçlendi. İstihdam piyasasında, gelecek üç ayda personel sayısında artış olacağı yönündeki beklentilerde önceki aya göre bir artış yaşandı. Ancak, gelecek 12 aylık dönemde sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin artış yönlü beklentilerin zayıfladığı tespit edildi. İşletmelerin ortalama birim maliyetlerinde, hem son üç ayda artış yaşandığını bildirenlerin hem de gelecek üç ayda artış bekleyenlerin oranının güçlendiği kaydedildi. Bu durum, girdi maliyetlerindeki yükselişin devam edeceğine işaret etti. Aynı doğrultuda, gelecek üç aylık dönemde satış fiyatlarında artış beklentileri de yükselişini sürdürdü. Enflasyon beklentilerine gelince, gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi bir önceki aya göre 0,2 puan düşerek yüzde 31 seviyesinde sabitlendi. Sanayi dalındaki genel gidişat konusunda ise, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu ifade edenlerin lehine olan seyrin zayıflaması, genel bakış açısında sınırlı bir iyileşmeye işaret etti.