Avrupa kıtası, enerji piyasalarında süregelen zorluklara bir yenisini ekleyerek uçak yakıtı tedarikinde ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalıyor. Sektör uzmanlarının tahminlerine göre, bu durum yılın dördüncü çeyreğinde daha da kötüleşebilir ve önemli bir arz açığına yol açabilir.
Energy Aspects tarafından yapılan analizler, Avrupa’nın dördüncü çeyrekte günlük yaklaşık 510 bin varillik bir uçak yakıtı açığıyla yüzleşebileceğini öngörüyor. Üçüncü çeyrekte de benzer bir sıkışıklığın yaşandığı belirtilirken, küresel ölçekte durum farklılık gösteriyor. Örneğin, Amerika Birleşik Devletleri’nde günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise günlük 419 bin varil civarında bir arz fazlası bekleniyor. Bu rakamlar, Avrupa’daki durumun bölgesel ve acil bir problem olduğuna işaret ediyor.
Bu zorlu süreçte, Güney Kore Avrupa için kritik bir tedarikçi olarak ön plana çıktı. Kpler verileri, eylül ayında Güney Kore’den Avrupa’ya günlük ortalama 129 bin varil uçak yakıtı sevk edildiğini gösteriyor. Bu hacim, Ekim 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek sevkiyat miktarı olarak dikkat çekiyor ve Avrupa’nın yakıt ihtiyacını karşılama çabasındaki önemli bir adımı temsil ediyor.
Güney Kore’nin bu önemli rolü, ülkenin uçak yakıtı üretimindeki artışla doğrudan ilişkili. Temmuz ayında Güney Kore’nin uçak yakıtı üretimi 13.89 milyon varile yaklaşarak son yedi yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Aynı dönemde, ülkenin uçak yakıtı ihracatı da son üç buçuk yılın en yüksek düzeyine çıkarak Avrupa’ya yapılan sevkiyatları destekleyici bir etki yarattı.
Uçak yakıtındaki bu daralma, Avrupa’nın genel yakıt piyasasında zaten var olan baskıyı daha da artırıyor. Uçak yakıtı, dizel ve gaz yağı gibi ürünlerle birlikte “orta distilatlar” olarak adlandırılan petrol ürünleri grubunda yer alıyor. Bu nedenle, birindeki sıkıntı diğerlerini de etkileme potansiyeli taşıyor.
Nitekim, Avrupa’da dizel fiyatları bu hafta rekor seviyelere yükseldi. Avrupa Birliği genelinde benzin fiyatları yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 29 oranında artış gösterirken, dizeldeki yükseliş yüzde 40’a ulaştı. Enerji fiyatlarındaki bu tırmanış, genel enflasyon üzerinde de ciddi bir baskı oluşturuyor. Euro Bölgesi’nde enerji enflasyonu ağustos ayında yüzde 14,3 seviyesine çıktı.
Türkiye’deki durum ise farklılık gösteriyor; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de enerji enflasyonu ağustos ayında aylık bazda yüzde 6,99, yıllık bazda ise yüzde 27,33 olarak kaydedildi. Ulaştırma grubu (benzin, motorin, LPG dahil) aynı dönemde aylık yüzde 4,82, yıllık bazda ise yüzde 35,08 oranında bir artış yaşadı. Bu gelişmeler, Avrupa ve Türkiye’de enerji maliyetlerinin hanehalkı ve işletmeler üzerindeki yükünü artırmaya devam ediyor.