Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Türkiye bankacılık sektörünü yakından ilgilendiren önemli bir kararı kamuoyuyla paylaştı. Kurumun resmi internet sitesi üzerinden yayımlanan duyuruya göre, BDDK Kurulu’nun geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdiği bir toplantıda, bankaların kendi hisse senetlerini piyasadan geri alım işlemlerine yönelik yeni bir düzenleme kararı alındı. Bu kararın alınmasına dayanak teşkil eden metin, 17 Eylül tarihli ve “E-24049440-045.01-203166” sayılı yazının detaylı bir şekilde incelenmesi sonucunda belirlendi.
BDDK’nın bu düzenlemesi, Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası’nda hisseleri işlem gören halka açık bankaları doğrudan hedef almaktadır. Karar, söz konusu bankaların 16 Eylül tarihinden sonra kendi pay piyasalarından geri alım yöntemiyle edindikleri hisse senetlerine uygulanacak özel muamele esaslarını belirliyor. Böylece, bankaların kendi hisselerini geri alım mekanizmasıyla piyasadan temin etmeleri durumunda, bu hisselerin bankaların sermaye yapısı ve sermaye yeterlilik oranları üzerindeki etkileri yeniden düzenlenmiş oldu.
Alınan kararın ilk ve en önemli maddesi, geri alınan bu hisse senetlerinin bankaların özkaynak yapısı içerisindeki değerlendirilme şeklini belirliyor. Buna göre, 16 Eylül tarihinden sonra edinilen kendi hisse senetleri, 31 Aralık tarihine kadar geçerli olmak üzere, Bankaların Özkaynaklarına İlişkin Yönetmelik’in 9. maddesinin dördüncü fıkrasının (a1) bendi kapsamında çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınmayacak. Bu madde, bankaların en temel sermaye bileşeni olan çekirdek sermayelerinin, belirlenen süre boyunca, geri alım yoluyla edinilen hisselerden dolayı bir düşüşe tabi tutulmayacağı anlamına gelmektedir. Normalde, bankaların kendi hisse senetlerini geri alması, özkaynaklardan düşürülecek bir kalem olarak değerlendirilebilirken, BDDK’nın bu yeni kararı ile belirlenen hisseler için bu prensip 31 Aralık’a kadar uygulanmayacaktır. Bu durum, bankaların çekirdek sermaye büyüklüklerini mevcut haliyle korumalarına olanak tanımaktadır.
BDDK kararının ikinci önemli boyutu ise, bu geri alınan hisselerin bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarındaki konumunu düzenlemesidir. Alınan karara göre, bahsi geçen kendi hisse senetleri, Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik’in uygulanması kapsamında kredi riskine esas tutar ve piyasa riskine esas tutar hesaplamalarına dahil edilmeyecek. Bu düzenleme, geri alınan hisselerin, bankaların sermaye yeterlilik oranlarını belirlemede kritik bir rol oynayan kredi riskine esas tutarların ve piyasa riskine esas tutarların hesaplanmasına etki etmeyeceği anlamına gelmektedir. Böylelikle, bu hisseler, bankaların risk ağırlıklı varlıklarını etkilemeyecek ve sermaye yeterliliği hesaplamalarında ek bir yükümlülük oluşturmayacaktır. Normal süreçte, bu tür hisseler belirli risk ağırlıkları ile sermaye yeterliliği oranını etkileyebilmekteyken, yeni düzenleme ile bu etkinin önüne geçilmiştir.
BDDK’nın bu son kararı, bankacılık sektöründe kendi hisse senetlerini geri alım stratejilerini sürdüren veya gelecekte planlayan halka açık bankalar için önemli bir düzenleyici değişiklik niteliği taşımaktadır. Karar, belirlenen hisse senetlerinin sermaye yeterliliği ve özkaynak yapısı üzerindeki etkilerine belirli bir süre ve özel hesaplama yöntemleri için muafiyet sağlayarak, ilgili bankaların mali tablolarına yansımalarını doğrudan etkileyecektir. Bu düzenlemenin 31 Aralık tarihine kadar geçerli olacağı açıkça belirtilmiştir.