Türkiye’de iş gücü piyasasının geleceğini şekillendirecek olan yeşil ve dijital dönüşümün etkilerini yönetmek üzere kapsamlı bir strateji belirlendi. 2027-2029 yıllarını kapsayan Yeni Orta Vadeli Program (OVP) ile bu dönüşümün iş gücü piyasası üzerindeki yansımalarını ele alacak çalışmaların ana çerçevesi çizildi.
Bu program dahilinde, Türkiye’nin iş gücü piyasasının hem yeşil hem de dijital dönüşümün getireceği sektörel değişimlere uyum kapasitesinin artırılması hedefleniyor. Aynı zamanda, günümüz ihtiyaçlarına uygun yeni nesil çalışma modellerinin ‘güvenceli esneklik’ ilkesi temelinde yaygınlaştırılması öncelikli konular arasında yer alıyor. Kadınların, gençlerin ve engellilerin istihdama katılımlarını güçlendirecek adımlar atılması da bu dönemin önemli hedeflerinden birini oluşturuyor.
Önümüzdeki üç yıllık süreçte, iş hayatında kadın-erkek fırsat eşitliğinin sağlanması ve iş-yaşam dengesinin gözetilmesi büyük önem taşıyor. Yeşil ve dijital dönüşümün, kapsayıcı ve sürdürülebilir istihdamı destekler nitelikte olması için çabalar yoğunlaştırılacak. Bu bağlamda, yeni nesil çalışma modellerine ilişkin mevcut yasal düzenlemelerin etkin bir şekilde uygulanması planlanırken, ikincil mevzuat çalışmalarının tamamlanmasıyla güvenceli esnek çalışma biçimlerinin daha geniş bir alana yayılması he amaçlanıyor.
İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sağlanan pasif iş gücü programlarından faydalanma koşullarının kolaylaştırılmasıyla, hem iş gücü piyasasında güvenceli esnekliğin artırılması hem de bu programlara erişimin kolaylaştırılması amaçlanıyor. Dönüşümün istihdam üzerindeki etkileri düzenli olarak takip edilecek ve bu alandaki veri toplama ile analiz altyapısı güçlendirilecek. Bu kapsamda, Türkiye’nin bölgesel ve sektörel ihtiyaçlarını ortaya koyacak kritik bir çalışma olan “Yeşil Dönüşüm İşgücü Piyasası ve Meslek Haritası” hazırlanacak.
Hazırlanacak olan bu harita, yeşil iş alanlarının yanı sıra, dönüşümden etkilenmesi beklenen meslekleri, iş kaybı riski taşıyan istihdam alanlarını ve ortaya çıkacak yeni beceri ihtiyaçlarını kapsamlı bir şekilde inceleyecek. Ayrıca, Türkiye’nin Ulusal Adil Geçiş Stratejisi’nin 2027-2029 dönemi için uygulama, koordinasyon, izleme ve değerlendirme mekanizmaları da hayata geçirilecek.
Sosyal tarafların, ikiz dönüşüm politikalarının oluşturulması, uygulanması ve izlenmesi süreçlerine etkin katılımını sağlayacak sosyal diyalog mekanizmaları güçlendirilecek. Yeşil ve dijital dönüşümden en fazla etkileneceği öngörülen çalışan kesimlerine yönelik olarak özel hedefli sosyal koruma ve istihdam tedbirleri geliştirilecek. Dönüşümden etkilenen sektörlerdeki ve mesleklerdeki çalışanlar için mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları, ikiz dönüşümün gerektirdiği yeni beceriler doğrultusunda güncellenerek yaygınlaştırılacak.
Aktif iş gücü programları da beceri açıklarını kapatacak şekilde yeniden yapılandırılacak. İhtiyaç duyulan becerilerin kazandırılmasında kamu ve özel sektör iş birliği daha da güçlendirilecek. Sektörel dönüşümler ve yeni nesil çalışma modelleri göz önünde bulundurularak istihdam destekleri bütüncül bir çerçevede yeniden değerlendirilerek daha etkin hale getirilecek.
İş gücüne katılımda zorluk yaşayan kesimlerin kalıcı olarak istihdama kazandırılması amacıyla, özellikle kadınlar, gençler ve engellilere yönelik beceri geliştirme, bakım hizmetleri, işe geçiş, girişimcilik ve aktif iş gücü politikalarına ilişkin desteklerin verimliliği artırılacak. Kadınların yeni mesleki beceri ve yetkinliklerle donatılması için eğitim ve destek programları uygulanacak. Kadın istihdamını artırmada sadece mesleki becerilere değil, çocuk, yaşlı ve engelli bakım hizmetlerinin erişilebilirliğine de odaklanılacak. Ekonomik ve erişilebilir çocuk bakım hizmetlerinin artırılması, bu hizmetlerin kapsamı yaşlı ve engelli bakım hizmetlerini de içerecek şekilde genişletilmesi hedefleniyor.
Kadınların iş gücüne katılımını desteklemek ve ilk ve ortaöğretimdeki çocukların okul sonrası güvenli ortamlarda bulunmalarını sağlamak amacıyla kültür, sanat ve spor programlarının yaygınlaştırılması planlanıyor. Eğitimde veya istihdamda olmayan gençlerin (NEET) iş gücü piyasasına geçişini kolaylaştırmak için İş Gücü Uyum Programı uygulanacak. Bu program, gençlerin mevcut mesleki eğitim, yetkinlik ve becerileri dikkate alınarak daha fazla faydalanmalarını sağlayacak şekilde yürütülecek.
Başta kadınlara yönelik olmak üzere girişimcilik programlarının yaygınlaştırılmasıyla, iş gücüne katılımın yanı sıra kendi işini kurma imkanlarının artırılması amaçlanıyor. Engellilerin iş gücüne daha fazla katılımlarını sağlamak için hedefli istihdam destek programları uygulanacak ve çalışma hayatında kapsayıcılığı güçlendiren politikalar hayata geçirilecek. Ayrıca, iş kazası sonucunda çalışma gücünü kaybeden sigortalıların mesleki rehabilitasyon yoluyla yeniden istihdama kazandırılması desteklenecek. Böylece istihdam politikaları, sadece iş gücüne yeni katılacak bireylere değil, aynı zamanda dönüşüm veya iş kazası nedeniyle çalışma hayatından kopma riski taşıyan çalışanlara da odaklanmış olacak.